Dokumenta 

Esperanto - 

Centro (DEC)

Bana Jelačića 138 A, HR-48350 Đurđevac, Kroatio
dec.kroatio@gmail.com
+385 48 733 297
DOKUMENTA ESPERANTO CENTRO KROATIO

Novaĵoj

Kongreso de kroataj esperantistoj okazos en Đurđevac

La Estraro de Kroata Esperanto-Ligo dum sia kunsido, okazinta la 4-an de decembro 2022 decidis, ke la 11-a kongreo de kroataj esperantistoj okazu en Đurđevac dum 2023, akceptinte ĉiujn proponojn menciitajn en la kandidatiĝo de Dokumenta Esperanto-Centro por organizanto de la kongreso.


Dokumenta Esperanto-Centro siaflanke decidis, ke la kongreso okazos inter la 30-a de junio kaj 2-a de julio 2023.

ODLUKA-KONGRES

Renovigita memortabulo en Zagrebo

Je la iniciato de Dokumenta Esperanto-Centro (DEC) el novembro 2021 kaj kunlabore kun la Urba instituto por protekto de kulturaj kaj naturaj monumentoj de Zagrebo, la zagreba Urba oficejo por spacordigo, konstruado de la urbo, arkitekturo, komunalaj laboroj kaj trafiko renovigis la memortabulon pri „Kroata Esperantisto”, la unua Esperanto-gazeto en Kroatio, kiu staras ĉe Placo de reĝo Tomislav 21 en Zagrebo. La tabulon el bronzo faris konata kroata skulptisto Vinko Fabris, kaj ĝi estis starigita de Zagreba Esperanto-Ligo en aprilo 1990.Jam de pluraj jaroj ĝi estis en malbona, rusta stato, kaj esperantistoj serĉis manieron renovigi ĝin. Ĉar ĝi troviĝas en la historia urboparto kiu estas protektita kiel tutaĵo, la iniciato de DEC estis akceptita kaj la tabulo renovigita. La restaŭradon financis Urbo Zagrebo, kaj la renovigan laboron faris Muldejo Ujević. La memortabulo estas remetita sur sian lokon okaze de Zamenhofa tago, la 15-an de decembro 2022.

 

Kroata esperantisto

 

Finita grava projekto de ciferecigo

Dokumenta Esperanto-Centro (DEC), la nacia Esperanto-arkivo en Kroatio, meze de novembro 2022 finis tre gravan projekton de ciferecigo de la gazetoj „Konkordo” (1924-1928), „Balkana Konkordo” (1931) kaj „La Suda Stelo” (1932-1973) kun ĉirkaŭ 4200 paĝoj da enhavo. Per tio DEC komencis realigi ciferecigon de raraj eldonaĵoj el sia kolekto, cele al ilia konservdo kaj publika diskonigo, kion kiel prioritatan celon oni menciis jam en la statuto de DEC en 2010.


En januaro 2022, DEC proponis la projekton de ciferecigo al la konkurso de la kroata Ministerio pri kulturo kaj medioj. DEC argumentis ke temas pri la plej gravaj Esperanto-periodaĵoj aperintaj en la teritorio de Kroatio. Ĉar jam antaŭe la Aŭstria Nacia Biblioteko ciferecigis la unuan kroatan Esperanto-gazeton „Kroata Esperantisto”, daŭrigi ciferecigon de aliaj gazetoj estis natura sekvo por konservado de valoraj materialoj. En DEC troviĝas la plej kompletaj jarkolektoj de tiuj gazetoj, inkluzive de la cenzuritaj, konfiskitaj kaj tre raraj numeroj, mankantaj en aliaj kolektoj. La Ministerio aprobis la projekton enkadre de la protektado de la „tradicio de Esperanto” kiel nemateria kultura heredaĵo de Kroatio n-ro Z-7298, kiu estis proklamita en 2019.


La Ministerio aprobis por la projekto duonon de la bezonata sumo, kaj la alian duonon bonvoleme aprobis Esperantic Studies Foundation (ESF) el Usono. Respektiva kontrakto kun la Ministerio estis subskribita la 23-an de junio 2022. La jarkolektoj de la menciitaj gazetoj estis transdonitaj komence de aŭgusto 2022 al la firmao Point s.l.r. en Varaždin, kiu profesie okupiĝas pri ciferecigo. La projekton nome de DEC gvidis Josip Pleadin, kaj nome de Point s.l.r. Danko Tkalec. Pri la plenumita laboro sian pozitivan pritakson al la Ministerio sendis ankaŭ la Konservista fako el Bjelovar, la respondeca regiona institucio pri konservado kaj protektado de kulturaj valoraĵoj.


Per realigo de la projekto oni ebligis konsultadon de ciferecaj materialoj distance, sen neceso venadi al realaj arkivoj. Aliflanke, tiamaniere oni protektas la originalajn paperajn gazetojn, kiuj pro ofta uzado bezonis urĝan prizorgon kaj konservadon. Avantaĝo de la finita projekto estas ankaŭ, ke la ciferecigitaj gazetoj estas disponigitaj en la formatoj PDF (kio montras ilian realan aspekton) kaj OCR, (kio ebligas traserĉadon de la teksto). Tio multflanke faciligas la laboron de esploristoj.


Ekde mezo de novembro 2022 la ciferecigitaj kolektoj estas publike uzeblaj ĉe:
https://library.foi.hr/zbirka/dechr


Ni menciu ankaŭ, ke la gazeton „Kroata Esperantisto” detale pristudis la membro de DEC prof. d-ro Velimir Piškorec en sia kroatlingva studo „Naĝu, naĝu ŝipo mia ‒ prvi hrvatski esperantski časopis Kroata Esperantisto (1909-1911)”, aperinta en la libro „Jezik i medij ‒ jedan jezik: više svjetova”, 2006, paĝoj 563-574. La revuon „La Suda Stelo” analize pritraktis Josip Pleadin en sia Esperantlingva teksto „Kritika analizo de la revuo La Suda Stelo”, aperinta en la libro „Instrui Dokumenti Organizi: fest-libro por la 80a naskiĝ-tago de Claude Gacond”, 2011, paĝoj 317-328.


Menciindas ankaŭ, ke la gazeton „Konkordo” ne posedas eĉ la Nacia kaj universitata biblioteko en Zagrebo, kiel ĉefa konservejo de presitaj materialoj el la tuta lando.

 

 

Transprenitaj materialoj de Zora Heide

La 19-an de novembro 2022, Josip Pleadin transprenis lastan parton de la materialoj de la elstara 98-jara Esperanto-verkistino kaj tradukistino Zora Heide, vizitinte ŝin en la Hejmo por maljunuloj en Zagrebo. Temas pri sep skatoloj da materialoj, el kiuj la plej gravaj estas ŝiaj nepublikigitaj originalaĵoj, tradukoj de pluraj literaturaĵoj el la kroata, fotoj kaj notoj por kompletigo de ŝia bibliografio.

F-0412 Zora Heide

Prelego pri Erasmus+ projekto en Zagrebo

La 5-an de novembro 2022, Josip Pleadin prelegis pri la temo „Resume pri la Erasmus+ projekto Reta edukado nun” por membroj de Unuiĝo de Prelegantoj de Esperanto (UPE) en Zagrebo, en ĝia ejo en Radnički dol 1.

 

La projekcion vi povas vidi ĉi tie!

La kvina kunveno de Erasmus+ projekto en Glasgovo

Tri reprezentantoj de Dokumenta Esperanto-Centro el Đurđevac (Marija Jerković, Roberto Maglica kaj Josip Pleadin) restadis en la lasta kunveno de partneraj organizaĵoj de la Erasmus+ projekto „Reta edukado nun” komence de oktobro 2022 en Skotlando. Dum la kunveno estis pritraktitaj konkludoj pri la projekto, kiu komenciĝis fine de 2020 kaj okazadis en tre malfavoraj kondiĉoj de la koronvirusa pandemio. Post la kunvenoj en Đurđevac meze de 2021, Bjalistoko (Pollando) en decembro 2021, Tuluzo (Francio) en marto 2022 kaj Piani di Luzza (Italio) en aprilo 2022, okazis la fina kunveno en Glasgovo (Skotlando) inter la 30-a de septembro kaj 4-a de oktobro 2022, kiu samtempe estis la lasta en Britio post ĝia eliro el Eŭropa Unio. La projekton „Reta edukado nun” aprobis la pola Agentejo por movebleco kaj programoj de Eŭropa Unio. La kunordiganto de la projekto estis Bjalistoka Esperanto-Societo, kaj partneris Esperanto-kultur-centro el Tuluzo, Bunta Esperanto-Asocio el Bolonjo, Kosmo-strategio el Edinburgo kaj Dokumenta Esperanto-Centro el Đurđevac. Dum kvin partneraj kunvenoj estis pritraktitaj temoj pri arkivado, ciferecigo de presitaj materialoj, aŭtoraj rajtoj, hibridaj prelegoj, subtekstigo de filmoj, komuna eŭropa referenckadro por lingvoj kaj diversaj teknikaj postuloj por realigo de reta kaj distanca edukado.

 

Niaj vizitantoj

Dum septembro 2022 Dokumentan Esperanto-Centron vizitis Nijolė Petraitytė, bibliotekistino el Šiauliai en Litovio (la 6-an kaj 7-an de septembro), elstara Esperanta verkisto Georgi Mihalkov (alinome Julian Modest) el Sofio en Bulgario (de la 22-a ĝis la 25-a de septembro) kaj konata hungara esperantisto Balázs Wacha (alinome Blazio Vaha) el Budapeŝto (de la 22-a ĝis la 25-a de septembro).

Dankon al la donacintoj!

Dum la somero 2022, Dokumenta Esperanto-Centro ricevis kelkajn donacojn, pro kiuj ni tutkore dankas al la donacintoj. Nian laboron subtenis: Jagoda Latinović-Čaldarević el Zagrebo (100,00 HRK), Roberto Maglica el Buje (100,00 HRK), Manuel Parra el Madrido (500,00 EUR), Nijole Petraytitė el Šiauliai (20,00 EUR) kaj Dubravko Toplak el Zagrebo (1.000,00 HRK), dum subvenciojn por projektoj al ni atribuis Esperantic Studies Foundation el Usono (696,00 EUR) kaj Ministerio pri kulturo kaj medioj de Respubliko Kroatio el Zagrebo (5.000,00 HRK).

En Esperanto publikigita fantasta rakonto „Mor” de Đuro Sudeta

Inter la manuskriptoj, kiujn la elstara kroata esperantistino Zora Heide, kune kun la propraj aŭtoraj rajtoj donacis al Dokumenta Esperanto-Centro en Đurđevac, troviĝis ankaŭ ŝia Esperanta traduko de la fantasta rakonto „Mor” de Đuro Sudeta. Dokumenta Esperanto-Centro permesis al Bjelovara esperantista societo publikigi la manuskripton anticipante la 120-an datreveno de la naskiĝo de Đuro Sudeta, la verkisto devenanta el la bjelovara regiono, kiun oni prifestos sekvontjare. La libro estis publike prezentita en la programo de la 10-a renkontiĝo „Esperantistoj de Bjelovar al si urbo” la 24-n de septembro 2022 en la Popola biblioteko Petar Preradović en Bjelovar. La solenaĵon, krom multaj esperantistoj kaj gastoj, partoprenis ankaŭ la 98-jara tradukistino Zora Heide kune kun siaj familianoj, inter kiuj estis ankaŭ la ilustristino de la kovrilo Tina Toplak Bažulić. La eldonon financis Departemento Bjelovar-Bilogora, kaj en la programo partoprenis prof. Zdravko Seleš kaj diplomita bibliotekistino Lucija Miškić Barunić, dum ĉapitrojn el la libro legis Gabriela Tomić, membrino de Bjelovara teatro en la kroata kaj Đurđa Vučetić, membrino de Bjelovara esperantista societo en Esperanto. La libro mendeblas ĉe la eldonisto: mailto:esperano.bjelovar@gmail.com

Prelego pri Esperanto en Kroatio dum la 6-a Internacia Simpozio en Pollando

Per sia prelego pri la temo „La tradicio de Esperanto en Kroatio kiel nemateria kultura havaĵo”, Josip Pleadin la 26-an de julio 2022 partoprenis la 6-an Internacian Simpozion pri la temo „135 jaroj de Esperanto: homoj, lingvo, kulturo kaj okazintaĵoj”, kiun organizis Eŭropa Centro de Kultura Edukado (Europejskie Centrum Eukacji Międzykulturowej) el Vroclaco en Pollando. La simpozion gastigis Karkonoŝa akademio de aplikitaj sciencoj (Karkonoska Akademia Nauk Stosowanych) el Jelenia Góra, kaj ĝi okazis hibride. La tekston de la prelego vi povas elŝuti ĉi tie, kaj la filmitan prelegon bonvolu spekti en la ĵus malfermita jutuba kanalo de DEC: https://www.youtube.com/watch?v=HepBDOqMG9k.

eoEO